De 4 verdedigingssystemen van volleybal uitgelegd

Bij volleybal zijn er talloze verdedigingssystemen mogelijk. Wij leggen de vier bekendste systemen: het 3-1-2-systeem, het 3-2-1-systeem, het 2-1-3-systeem en het 2-0-4-systeem hieronder uit.

Waarop baseer je je keuze?

De opstelling van de veldverdediging is van verschillende dingen afhankelijk. Als eerste is het belangrijk om jouw eigen spelersgroep te kennen. Hoe jouw spelers zich opstellen is afhankelijk van hun persoonlijke mogelijkheden, zowel de technische, tactische als fysieke.

Ten tweede kun je de verdediging natuurlijk afstemmen op de aanvalsmogelijkheden van de tegenstander. Wanneer de passer-loper van je tegenstander heel gemakkelijk diagonaal langs het blok slaat, dan kun je daar rekening mee houden in je veldverdediging. Heeft hun diagonaal de neiging om veel te prikken of te shotten? Zorg dan dat jouw verdediging daarop is ingesteld en zet iemand klaar kort achter het blok.

Tot slot is de veldverdediging natuurlijk erg afhankelijk van jullie eigen gemaakte blokafspraken. Als de blokkering goed rechtdoor dicht zit, hoeven daar niet twee man in het achterveld te verdedigen. Die kunnen zich dan in de diagonale lijn opstellen.

Kortom, jouw keuze is grotendeels afhankelijk van drie dingen:

  • de mogelijkheden van de spelers zelf, zowel technisch als tactisch en fysiek
  • de aanvalsmogelijkheden van de tegenstander
  • de gemaakte blokkeerafspraken

De vier bekendste verdedigingssystemen bij volleybal

De benamingen van de verdedigingssystemen bestaan uit drie cijfers:

Het eerste cijfer geeft het aantal spelers aan dat vooral een blokkerende taak heeft.
Het tweede cijfer geeft het aantal spelers aan dat verantwoordelijk is voor de korte ballen achter blok
Het derde cijfer het aantal diepe verdedigers aan.

HET 3 – 1 – 2 SYSTEEM

In het 3-1-2 systeem is de middenachter verantwoordelijk voor de blokdekking. Zij schuift met de aanval mee en gaat aan de binnenkant van het blok juist buiten de 3-meterlijn zitten. Je ziet dat de spelers niet zo veel hoeven te verplaatsen. Dit systeem is daarom erg gemakkelijk uit te voeren.

De zwakke plek van dit systeem zit in het midden achterin het veld.

Uitgangspositie 3-2-1 systeem
Verdedigingsposities 3-1-2 systeem

3 – 2 – 1 SYSTEEM (BLOK DIA)

In het 3-2-1-systeem zijn er twee achterspelers verantwoordelijk voor de tips achter het blok, namelijk de spelers op positie 1 en positie 5. Dit wordt ook wel rotatieverdediging genoemd, omdat alle verdedigende spelers bij een aanval over links naar rechts draaien en andersom. Een nadeel van dit systeem is de grote verplaatsing die verdediger 6 moet maken. Een voordeel is dat de aanval van de middenman van de tegenstander beter te verdedigen is dan bij een 3-1-2-systeem. De zwakke plek zit bij dit systeem in het centrum van het veld.

Uitgangsposities en verdedigingsposities van het 3-2-1-systeem met het blok diagonaal

3-2-1 SYSTEEM (BLOK RECHT)

Je kunt ook met de blokkering de lijn dicht te zetten. In dat geval is het voor verdediger 6 niet noodzakelijk om op de lijn te verdedigen, de blokkering schermt immers deze aanvalsrichting af. De verdediger 6 blijft in het midden of gaat iets richting positie 5. Alle verdedigers behalve speler 6 roteren dezelfde kant op. De plaatsing van de blokkering is hier veel eenvoudiger, we hebben drie verdedigers in de diagonaal en verdediger 6 hoeft minder te verplaatsen.

Uitgangsposities 3-2-1-systeem
Verdedigingsposities 3-2-1-systeem met blok rechtdoor

2 – 1 – 3 SYSTEEM

In dit systeem schuift de voorspeler die niet blokkeert (vrije netverdediger) achter de blokkering. Vooral wanneer speler 4 de middenblokkering ondersteunt is dit systeem eenvoudig. Ook staat de spelverdeler meestal op positie 1 en kan zij dus nu haar steentje aan de verdediging bijdragen. Een nadeel van dit systeem is dat speler 4 na de verdediging een grote afstand moet afleggen om weer op haar eigen positie aan te vallen. Een ander nadeel komt voor wanneer de spelverdeler voorspeler is en er bij de tegenstander op positie 2 wordt aangevallen. De spelverdeler staat opgesteld achter het blok en kan nog lastig de tweede bal geven als zij zelf niet heeft verdedigd.

Uitgangsposities 2-1-3-systeem
Verdedigingsposities 2-1-3-systeem

2 – 0 – 4 SYSTEEM

In het geval dat de tegenstander bijna geen tipballen over het blok speelt, is het misschien wel verstandig om geen enkele verdediger als blokdekker te laten fungeren. We hebben dan vier diepe verdedigers. De verdedigers op positie 1 en 4 zijn nu verantwoordelijk voor de eventuele tips (1 voor de tips achter het blok, 4 voor tips in het centrum). Een voordeel van dit systeem is dat je vier verdedigers in het achterveld hebt.

Uitgangsposities 2-0-4-systeem
Verdedigingsposities 2-0-4-systeem

En verder?

Er zijn nog meer mogelijke opstellingen. Bovendien kan het voorkomen dat er geen 2-blok aan de buitenkant kan worden geformeerd, bijvoorbeeld als de middenblokkeerder volledig voor de tempo-aanval op midden gaat, of door zijn middenaanvaller naar de verkeerde kant wordt gedwongen. In dit geval zal de verdedigingsopstelling moeten worden aangepast.

Bron: Scherp Volleybal