Je komt de sporthal binnen, de kinderen rennen het veld op, de bal stuitert enthousiast alle kanten op… en dan valt het op: het scorebord is er niet.
Voor sommige ouders en trainers voelt dat ongeveer alsof je naar een film gaat zonder einde. Hoe weet je dan wie er gewonnen heeft? En belangrijker nog: leren kinderen zo wel wat?
Welkom in de stille revolutie van de jeugdsport.
Paniek! De prestatie is afgeschaft!
De discussie over het verdwijnen van scoreborden bij jeugdwedstrijden raakt een gevoelige snaar. In reacties (vooral van volwassenen) duiken woorden op als pampercultuur, zesjescultuur en niet voorbereid op de echte wereld. Soms wordt zelfs gesuggereerd dat jongens hierdoor massaal zouden afhaken of dat we zonder standen geen idee meer hebben of we kinderen goed opleiden.
Maar hier lopen een paar dingen flink door elkaar. En zolang we die niet uit elkaar trekken, blijven we vooral heel hard langs elkaar heen praten.
Winnen en verliezen zijn niet verdwenen
Laten we met een geruststelling beginnen: winnen en verliezen bestaan nog steeds. Ook bij Volley Stars. Na afloop van de wedstrijd horen kinderen gewoon wie er gewonnen heeft. Ze maken punten, ze maken fouten, ze ervaren succes en teleurstelling. Precies zoals sport – en het leven – dat soms doet.
Wat bewust is veranderd, is de rol van winnen tijdens het spel.
En dat is geen klein detail.
Wat een scorebord allemaal met ons doet
Een zichtbaar scorebord stuurt gedrag. Niet alleen van kinderen, maar misschien nog wel meer van volwassenen.
We zagen (en zien):
- discussies over punten
- vertraging bij spelhervattingen
- coaching gericht op de korte termijn
- tijdrekken (ja, ook bij de jeugd)
- de sterkste spelers die alles spelen
- ontwikkeling die onderschikt raakt aan winnen
Het scorebord werd het middelpunt van de wedstrijd, terwijl het spel eigenlijk de hoofdrol zou moeten hebben.
Door het scorebord weg te halen, verschuift de aandacht terug naar:
- het spel zelf
- de taak die een kind heeft
- betrokkenheid van álle spelers
Prestatie wordt daarmee niet afgeschaft, maar uitgesteld. En dat is iets heel anders.
Haken jongens nu massaal af?
Een veelgehoord argument is dat vooral jongens afhaken als winnen minder centraal staat. De cijfers ondersteunen dat beeld niet. Tot 12 jaar is er geen sprake van een afname van jongens in sport. Tegelijkertijd zijn juist in die leeftijdscategorie bij veel sporten spelvormen aangepast, standen losgelaten en selectie uitgesteld.
Dat verband – scorebord weg = jongens weg – bestaat simpelweg niet.
Wat wél uit onderzoek blijkt: vroeg selecteren, vroeg vergelijken en vroeg presteren vergroot de kans op uitval. Meer focus op spelplezier, veelzijdigheid en late specialisatie zorgt juist voor:
- meer sporters
- langere sportdeelname
- én uiteindelijk meer kans op topprestaties
Ironisch genoeg helpt minder nadruk op winnen op jonge leeftijd dus juist om later beter te kunnen presteren.
Maar hoe word ontwikkeling dan gemeten?
Ontwikkeling meten is essentieel. Voor trainers én voor kinderen. Alleen:
- meten is iets anders dan rangschikken
- evalueren is iets anders dan publiceren
Een stand zegt bij jonge kinderen vrijwel niets over de kwaliteit van opleiden. Het zegt vooral iets over fysieke rijpheid, toeval en wie vandaag toevallig de grootste is. Goede trainers kijken naar techniek, spelinzicht, inzet, leervermogen en plezier. Niet naar een cijfertje op een bord.
Volley Stars: moderniseren om te blijven bewegen
De veranderingen passen in een bredere ontwikkeling in de jeugdsport. Bij Volley Stars zijn spelvormen aangepast om volleybal toegankelijker, dynamischer en leuker te maken:
- technieken zijn opgebouwd in levels
- teams zijn kleiner
- nethoogtes aangepast
- ballen lichter
- de scheidsrechter is nu spelbegeleider
Het doel? Meer succeservaringen, meer beweging en meer plezier.
En volleybal staat daarin niet alleen. In andere sporten zijn vergelijkbare keuzes: geen standen, meerdere finales, aangepaste materialen of juist teamverbanden. Niet omdat presteren niet belangrijk is, maar omdat te vroeg presteren vaak averechts werkt.
De echte vraag
De discussie gaat uiteindelijk niet over scoreborden. Die zijn slechts een hulpmiddel, geen doel op zich.
De echte vragen zijn:
- beleven kinderen plezier?
- zijn ze actief en betrokken?
- ontwikkelen ze zich veelzijdig?
- begeleiden we hen pedagogisch verantwoord?
Zolang we volwassenen blijven prikkelen met standen en uitslagen, is het bijna onmogelijk om alleen op gedrag en ontwikkeling te sturen.
Of, zoals het mooi werd samengevat:
De scoreborden leidden veel kinderen en coaches enorm af. Door ze weg te halen, leggen we de focus weer op spelplezier en ontwikkeling.
En eerlijk is eerlijk: misschien is dat voor sommige volwassenen even wennen. Maar voor de kinderen? Die zijn allang weer aan het spelen.
En uiteindelijk is dát waar sport ooit mee begon.